Vier jaar voor mensenhandel: een mooie straf met kleine les

January 7th, 2012 Comments off

Hof Leeuwarden

Op 3 januari deed het Gerechtshof Leeuwarden uitspraak in een al eerder besproken zaak: LJN: BV0005

Het is een mooi vonnis. Waarom? Omdat een fikse gevangenisstraf is opgelegd en aangeefster in haar eis tot schadevergoeding ontvankelijk is verklaard en de schadevergoeding ook is toegewezen. Fiks, omdat de feiten gepleegd zijn toen het strafmaximum voor mensenhandel nog maar zes jaar bedroeg. Vooral  ook omdat, over het algemeen in de opgelegde straffen voor mensenhandel, niet de ernst van het delict tot uitdrukking lijkt te komen. Uit het op 6 januari 2012 gepubliceerde rapport “Vervolging en berechting mensenhandel, van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel blijkt dat de straffen voor mensenhandel onverminderd laag blijven en zelfs  gemiddeld lager werden in de afgelopen (gemeten)vier  jaren. Slechts zeven procent van de veroordeelde verdachten krijgt meer dan vier jaar.[1] Daarom is vier jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf veel.

Het is een genuanceerd vonnis. Een mening wellicht mede gevoed door eerdere uitspraken van het Hof Leeuwarden[2] en het gevoel van begrip voor dit gecompliceerde misdrijf dat de voorzitter tijdens de zitting ten toon spreidde. In eerste aanleg is verdachte veroordeeld tot vijf jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Nu in hoger beroep tot vier jaar. Een paar opmerkingen:

Het Openbaar Ministerie zou niet ontvankelijk moeten worden verklaard, aldus de raadsvrouwe van verdachte, omdat een van de opsporingsambtenaren ten tijde van de aangiftes nog niet gecertificeerd was en onvoldoende deskundig. Hier gaat het Hof niet in mee. Het Hof is terecht de mening toegedaan dat het uiteindelijk gaat over hoe de aangifte tot stand is gekomen en hoe het onderzoek in zijn geheel is verricht. Van belang vindt het Hof dat het voldoende de gelegenheid dient te krijgen zelf een oordeel te vorm. Dat nu, is het geval. Read more…

Een prostituee kan niet de moeder van mijn kind zijn

January 2nd, 2012 Comments off

Update: 2 jan 2012. Onderstaande vormt nadrukkelijk alleen het verslag van de openbare zitting waarbij beide verdachten en twee getuigen werden gehoord. De indruk die ontstaat op een dergelijke zitting kan zonder inzicht in het complete dossier nooit tot een volwaardig oordeel leiden over de gehele tenlastelegging. In onderstaande zeer omvangrijke dossiers bevinden zich getuigenverklaringen over geweld tegen en mishandelingen van de vrouwen, telefoontaps, bankmutaties en ander ondersteunend bewijsmateriaal bijvoorbeeld m.b.t. de gedwongen abortussen dat niet op de zitting ter sprake is geweest.

Leeuwarden 20 december 2011. Het was een lange zitting: twee verdachten, beiden telgen uit een familie waarbij, zoals een van de twee verdachten bijzonder eloquent wist te vertellen, het de normaalste zaak van de wereld is, dat vrouwen in de prostitutie werken. Nee, niet de moeders, dochters, zussen of vrouwen maar hun vriendinnen. Deze verzorgde goedgeklede en goed uitziende man en zoals gezegd nog mooiere prater, deed je ook bijna geloven alsof het de normaalste zaak van de wereld is, werken in de prostitutie. In eerste aanleg werden beide mannen veroordeeld tot vijf jaren gevangenisstraf voor mensenhandel en witwassen. (LJN: BO9639 en  LJN: BO7662 ). Verdachten zijn in hoger beroep gegaan, niet het OM. De strafeis blijft daarom gelijk aan de eisen in eerste aanleg.

Verdachte 1

Maar zo normaal is het, ook in zijn familie nou ook weer niet. Verdachte is daar dan ook weer onbeschaamd helder over: Een prostituee zou nooit de moeder van zijn kinderen kunnen zijn. Zijn vrouw, de moeder van zijn kinderen, is dan ook een andere dan de vrouw, zijn vriendin die ook bij de zitting verschijnt als getuige. Met de allerhoogst denkbare gehakte, knalrode schoenen, strakke spijkerbroek en voor de tijd van het jaar beslist bloot topje, loopt ze telefonerend over de marmeren vloer van het gerechtshof, niet van plan haar beroep in bescheidenheid te bedekken. Een beslist aantrekkelijke dame, met een air van zelfverzekerdheid en met geen ander doel naar het gerechtshof gekomen dan iedereen en alles duidelijk te maken dat zij zich geheel vrijwillig prostitueert. Zij is er niet de persoon naar om zich door iets of iemand te laten dwingen en al helemaal niet door deze man van wie zie houdt en wiens naam meerdere male nop haar lijf getatoeëerd staat. “Het is een statement van haar liefde’ zo vatte verdachte het in ieder geval op, toen ze ze liet zetten. Ze woont al een tijdje in bij zijn vrouw, de moeder van zijn kinderen, daar betaalt ze huur, zegt ze, hij zegt van niet. Read more…

De draad kwijt bij nieuw prostitutiebeleid

December 31st, 2011 Comments off

De prostitutiewet komt eraan, dat is althans als hij niet door de eerste kamer wordt teruggestuurd. Een wet die het prostitutiebeleid moet reguleren en misstanden moet bestrijden. Het reeds legale prostitutiegedeelte wordt verder gereguleerd waarmee beoogd wordt vooral een duidelijker onderscheid tussen legale en illegale prostitutie te creëren. Of dat voldoende is om werkelijke misstanden in de prostitutie aan te kunnen pakken wordt zeer betwijfeld. Dat neemt niet weg dat landelijke uniformering van prostitutiebeleid zeer gewenst is. Misschien had het daar bij deze wet bij moeten blijven. Nu deze wet echter wordt opgevoerd als hét middel in de strijd tegen mensenhandel, blijven kanttekeningen op hun plaats: zeer kritische.

De wet voert tevens een registratieplicht in voor prostituees. Elke in Nederland werkende prostituee, in loondienst of zelfstandig, wordt verplicht op straffe van een boete, zich eens in de drie jaar te laten registreren. Hij of zij wordt verplicht zich tijdens, of beter voorafgaand aan de werkzaamheden, een registratienummer te kunnen tonen. De klant in spe moet zich vooraf vergewissen of dat nummer wel hoort bij een geregistreerde prostituee. Doet ie dat niet dan is hij of zij strafbaar. Of het nummer wel bij de prostituee in kwestie hoort, zal lastig te controleren blijken omdat geen gebruik gemaakt zal worden van pasfoto’s. Het zal wachten zijn op de eerste fraude met, en handel in registratienummers. En hoe uiteindelijk achteraf gecontroleerd kan worden of een prostituant ook werkelijk het nummer gecontroleerd heeft, is een vraag die nog vele privacyjuristen zal gaan bezig houden. Maar geen zorgen, alles zal geregeld gaan worden in dé AMvB (Algemene Maatregel van Bestuur) van de minister van Veiligheid en Justitie.[1] De precieze uitwerking zal nog moeten plaats vinden, maar is pas zinvol -volgens de minister- als er duidelijkheid is over de aanvaarding van het wetsvoorstel. Maar ondertussen weet of begrijpt niemand hoe het een en ander nu echt geregeld kan of gaat worden. Read more…

Bewijsproblematiek van loverboypraktijken

December 29th, 2011 Comments off

De laatste jaren bestaat er veel aandacht voor loverboys en voor de slachtoffers van loverboys. Loverboys hanteren verschillende technieken om hun meisje(s) te dwingen tot bepaalde handelingen, met als doel om daaruit vervolgens voor zichzelf financieel gewin te halen. Deze handelingen zijn aan te merken als mensenhandel en zijn derhalve strafbaar op grond van artikel 273f van het Wetboek van Strafrecht.

Loverboys worden echter relatief vaak vrijgesproken van de aan hen ten laste gelegde mensenhandel. De vraag is of, en zo ja welke problemen ten grondslag aan de vele vrijspraken van loverboys. Franca Damen[1] deed hier in het kader van haar afstudeerscriptie onderzoek naar en publiceerde hierover een artikel in Delikt en Delinkwent. Uit haar onderzoek wordt duidelijk dat verschillende problemen aan de vele vrijspraken van loverboys ten grondslag liggen. Deze problemen dienen aangepakt te worden. Daarbij kan een belangrijke rol spelen dat rechters (en het openbaar ministerie) (nog) beter en vollediger op de hoogte worden gebracht van de slinkse werkwijzen van loverboys en de daarmee samenhangende problematiek van liefdes- en/of angstgevoelens van de slachtoffers, en van de verschillende strafbaarstellingen van mensenhandel en de bijbehorende punten die van belang zijn bij de invulling van deze strafbaarstellingen.

Het artikel De bewijsproblematiek van loverboypraktijken is hier te downloaden: citeerwijze F.H. Damen,’ De bewijsproblematiek van loverboypraktijken’, Delikt en Delinkwent 2011, 35.

De Masterscriptie Franca Damen – Bewijsproblematiek van loverboypraktijken is eveneens hier te downloaden


[1] Franca Damen is advocaat bij Linssen CS Advocaten in Tilburg.

Poging tot mensenhandel meisje van nog geen 16 jaar: hoever kun je gaan?

December 11th, 2011 Comments off

Schipperskwartier Antwerpen

Poging tot een misdrijf is strafbaar, wanneer het voornemen van de dader zich door een begin van uitvoering heeft geopenbaard. Dat betekent dat de bewezen verklaarde gedragingen moeten kunnen worden bestempeld als gedragingen die naar hun uiterlijke verschijningsvorm moeten worden beschouwd als te zijn gericht op de voltooiing van het misdrijf.[1] In deze zaak gaat het onder andere om een meisje jonger dan 16 jaar. Vaststaat dat verdachte samen met twee anderen naar het Schipperskwartier in Antwerpen is gereden om het meisje met de raamprostitutie aldaar kennis te laten maken. Vast staat ook dat onderweg gesproken is over prostitutie waardoor Rechtbank ‘s-Hertogenbosch het eveneens aannemelijk acht dat ook gesproken is over werken in de prostitutie. De vraag is of sprake is van een ‘begin van een uitvoering’ (art 45  WvS), oftewel kan de verdachte op grond van bovenstaande veroordeeld worden voor poging tot mensenhandel? De rechtbank oordeelt van niet (LJN BU6763). De vraag is of dat getuigt van een juiste rechtsopvatting.

Read more…

Prostitueren en verkrachting van 15 en 16 jarige meisje: 26 maanden

December 1st, 2011 Comments off

 

Rechtbank Haarlem

21 oktober veroordeelde de rechtbank Haarlem  (LJN BU5455) een uit Roemenië afkomstige man tot 26 maanden gevangenisstraf voor het met geweld in de prostitutie brengen van twee nog minderjarige meisjes gedurende drie maanden in 2004. Met het idee hier schoonmaakwerk te gaan verrichten, werden de twee ook uit Roemenië afkomstige meisjes via Duitsland naar Nederland gebracht. Het ene meisje was 17 het andere 15 en nog maagd. Eenmaal hier aangekomen bleken ze geen schoonmaakwerk te moeten doen maar in de prostitutie te moeten werken. Toen ze beiden aangaven dat niet te willen, werden ze bedreigd en mishandeld. Ze werden door de twee verdachten vervolgens gedwongen tot het verrichten van seksuele handelingen: “opdat zij leerden hoe zij later klanten konden bedienen”. Vanuit een café moesten zij werken waarbij orale en anale seks ook tot de te verrichten werkzaamheden behoorden. De eis van de officier bedroeg 30, de uiteindelijk opgelegde straf 26 maand. Een van de door de slachtoffers ingediende vorderingen wordt toegewezen de andere wordt afgewezen omdat door de rechtbank niet is vast te stellen hoe vaak en hoeveel voor de prostitutiewerkzaamheden is betaald. Een uitspraak die wederom vragen wat betreft de strafmaat oproept en de compleetheid van de tenlastelegging.

Dit feit is gepleegd in 2004. Toen bedroeg het strafmaximum voor mensenhandel nog zes jaar en voor mensenhandel met twee of meer personen of met een persoon jonger dan 16 jaar: acht jaar. Eenvoudig gezegd betekent dat dat verdachten een lagere straf krijgen dan als de feiten zich zouden hebben voorgedaan na 2009, maximaal acht jaar alleen voor mensenhandel. De rechtbank rekent het de verdachte zeer ernstig aan en erkent dat terugkeer van deze meisjes naar een normaal en menswaardig bestaan uitermate problematisch zal verlopen. Dat verdachte bijzonder gewelddadig was, blijkt aldus de rechtbank wel uit zijn strafblad in zowel België als Duitsland. De woorden van de rechtbank liegen er niet om, maar desalnietemin past hij de straf “ten voordele’ van verdachte aan op basis van veroordelingen van medeverdachten door het Hof in Amsterdam (LJN onbekend), die blijkbaar lager zijn uitgevallen. De rechtbank veroordeelt verdachte tot 26 maand.

Waarom is verkrachting of aanranding niet apart ten laste gelegd? Verdachten hebben de meisjes zelf gedwongen tot seks ter voorbereiding op hun werk in de prostitutie maar dat lijkt door het Openbaar Ministerie niet als apart strafrechtelijk relevant handelen gezien te zijn. Dat schept de indruk alsof verkrachting een aanranding, als dwang- of oefenmiddel ter voorbereiding impliciet onderdeel van het delict zijn. Dat verkrachting en aanranding met enige regelmaat worden ingezet als dwangmiddel, mag bekend zijn. Maar zolang verkrachting of aanranding niet als afzonderlijk dwangmiddel (bestanddeel) van het delict zijn opgenomen, doet het beslist afbreuk aan de ernst van het misdrijf dit niet apart ten laste te leggen. Of dat ernstig is. Dat lijkt me wel. Aan de woorden van de rechtbank lijkt het niet liggen, die maken bijna onverbloemd duidelijk welk ernstig vergrijp deze verdachte begaan heeft en hoe gewelddadig hij verondersteld moet zijn geweest, maar dan volgt de straf: 26 maanden. Een straf die wat mij betreft volledig voorbij gaat aan de extreem confronterende waarheid van dagelijkse vaginale, orale en anale penetraties, door misschien schone maar ook vieze klanten en dito geslachtsdelen met overhangende bierbuiken, die deze meisjes gedurende enkele maanden over zich heen hebben moeten laten komen. Spreken van een zeer ernstig misdrijf en  met ‘rechterlijke distantie’ constateren dat normaal leven voor de meisjes zeer moeizaam zal verlopen en vervolgens een straf opleggen die in de praktijk alleen al voor de verkrachting gegeven zou worden, geeft weinig blijk van werkelijk inzicht in de ernst van het delict mensenhandel. En dan is de minderjarigheid van beide meisjes en het gebruikte geweld nog buiten beschouwing gelaten.

 

 

 

Zwartboek Vrouwenhandel, aangeboden aan Tweede Kamer

November 15th, 2011 Comments off

Vandaag heeft Maria Genova schrijfster van o.a het boek ‘Vrouwen te Koop’ een zwartboek over misstanden van de aanpak van vrouwenhandel/ mensenhandel in Nederland aangeboden aan de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie voor de Tweede Kamer. Voor iedereen die zelf wil lezen welke zaken Genova in het zwartboek onder de aandacht van de Tweede Kamer wil brengen, bijgaand de volledige tekst van het zwartboek.

Wat betreft de juridische gedeelten heeft een deel van de informatie zijn oorsprong in HumanTrafficking.Info en onderschrijven wij die van harte: De strafmaat in Nederland staat niet in verhouding tot de strafmaat met een vergelijkbaar delict als verkrachting, rechters in Nederland straffen over het algemeen bijzonder laag als het gaat om gedwongen uitbuiting in de prostitutie en het wetsvoorstel herziening gerechtelijke kaart voorziet niet in de nodige en beoogde specialisatie mensenhandel.

Wie overigens zelf een bijdrage wil leveren aan de strijd tegen mensenhandel, teken de petitie, een initiatief van Chris Sent  van HumanTrafficking.Info en Marlies van Amerongen van ART273f en onderschreven door onder andere Maria Genova en andere organisaties:

Enfin de volledige tekst van het Zwartboek, oordeel zelf:

————————————————————————————————————————————————————————————–

ZWARTBOEK MENSENHANDEL

Dit document is een verzameling van korte voorbeelden van wat er allemaal misgaat bij de bestrijding van de mensenhandel in Nederland. Alle voorbeelden komen uit de praktijk en de meeste slachtoffers zijn bereid om hun verhaal te vertellen en uit te leggen waarom de Nederlandse rechtsstaat in hun ogen faalt. Volgens schattingen van politie en het Openbaar Ministerie werkt ongeveer 70 procent van de 25.000 vrouwen in de prostitutie gedwongen of moet alles aan hun pooier afstaan. De meeste slachtoffers worden niet gered en als ze gered worden, moeten ze een pijnlijke, bureaucratische en vaak mensonterende weg afleggen. Zo worden ze voor de tweede keer slachtoffer, terwijl dit nooit de bedoeling van het systeem kan zijn. Uit de volgende verzameling van voorbeelden blijkt wat er allemaal misgaat.

Slachtoffers, opvang, crisisopvang, wachtlijsten
Veel slachtoffers die vluchten voor hun pooier krijgen te maken met wachtlijsten. Sommige slachtoffers gaan zelfs terug naar hun pooier omdat ze niet goed opgevangen worden. Zowel stichting StoploverboysNu als stichting Bright Fame krijgen te maken met slachtoffers die tussen wal en schip vallen. Bij StoploverboysNu gaat het om Nederlandse meisjes, vaak minderjarig, bij Bright Fame om buitenlandse vrouwen die op de meest gruwelijke manier in de prostitutie worden uitgebuit. Ook Fier Friesland, gespecialiseerd in opvang van vrouwenhandelslachtoffers, heeft wachtlijsten en klaagt over gebrek aan doorstroommogelijkheden, maar ook over gebrek aan crisisplaatsen in verschillende provincies. Kernprobleem: COSm (de categorale opvang slachtoffers mensenhandel) is overvol en ook de vervolgopvang is overvol, dus uitstromen uit COSm is moeilijk.
Elke regio moet minstens een crisisbed voor slachtoffers hebben, maar niet alle regio’s hebben dat geregeld. In de praktijk leidt dat tot gezeul met slachtoffers. Voor de vrouwen is het zenuwslopend dat ze steeds moeten verhuizen.
Ondanks de grote wachtlijsten worden opvangplekken in bepaalde provincies gewoon geschrapt. In Limburg bijvoorbeeld. Terwijl daar veel loverboysslachtoffers zich voor opvang melden. Voor meer informatie specifiek over Limburg: Ben Dolmans van de Stichting Jeugdzorg Sint Joseph uit Cadier en Keer.
Vraag: hoe kunnen de crisisplaatsen en de doorstroming beter geregeld worden?
Waarom hebben we nog steeds een tekort aan opvangplaatsen en is de wachtlijst bij CoMensha zo lang? (op dit moment: nog zeventien wachtende slachtoffers van mensenhandel voor u).

Read more…

De Kleine Gids signalering en behandeling slachtoffers loverboys

November 3rd, 2011 Comments off

Bijna een maand geleden alweer verscheen ‘De Kleine Gids signalering en behandeling slachtoffers loverboys’, geschreven door Door van der Wiele en Ellen de Ruiter. In de serie ‘De kleine gids’ worden gecompliceerde onderwerpen makkelijk verteld en informatie toegankelijk gemaakt. Dat is de bedoeling en dat is in dit geval ook uitstekend gelukt. De gids geeft een helder en compleet overzicht van de loverboyproblematiek. Niet alleen komen mogelijke oorzaken en signalen bij slachtoffers aan bod. Misschien wel net zo belangrijk geeft de gids een daderprofiel en inzicht in de problematiek die veelal aan hun gedragingen ten grondslag lijken te liggen. Wat mag je verwachten van hulpverlening en hoe begeleid je slachtoffers en hoe ziet een eventuele juridische procedure eruit? Verheugend is de aandacht voor de diepgaande psychische gevolgen bij slachtoffers. In duidelijke bewoordingen wordt ingegaan op de noodzaak om onderliggende trauma’s eerst te behandelen, alvorens te kijken welke stoornissen, klachten en problemen er over blijven. Omdat niet elke therapie even goed bij elke persoon aanslaat, geeft de gids ook een kort overzicht van de bestaande en meest gebruikte therapieën. Die aandacht is een logisch gevolg van de participatie van het inmiddels gerenomeerde expertise en behandelcentrum  Fier Fryslan. Dat geeft de lezer soms het idee alsof dit het enige behandelcentrum zou zijn voor deze problematiek. Maar dat is slechts een van de weinige en kleine krtitische opmerkingen.

Read more…

Mensenhandel aan de Rijn en slachtofferverklaringen in het strafproces

October 30th, 2011 Comments off

Als ik mijn ogen sluit, zie ik jouw vuist, je hand met een hamer, met een mes. “

26 Oktober heb ik de zitting bijgewoond van een 47 jarige verdachte afkomstig uit Millingen aan de Rijn. De man is in totaal zeven maal gedagvaard.[1] Hem wordt de verkrachting van meerdere vrouwen, mishandeling uitkeringsfraude en mensenhandel ten laste gelegd. Sommige mensenhandelfeiten zijn meer dan 12 jaar geleden, anderen slechts een paar jaar. De rechtbank kwam nog niet toe aan de inhoudelijke behandeling van de zaak. Allereerst wil de rechtbank op verzoek van het OM dat verdachte nader psychiatrisch wordt onderzocht en milieuonderzoek (o.a. levensloop en achtergrond) wordt verricht. Dat had al eerder kunnen gebeuren maar daar heeft de verdachte niet aan meegewerkt. Inmiddels zit de man negen maanden in voorarrest en dat is een forse tijd. Die tijd weegt de rechtbank mee bij zijn keuze om verdachte óf zes maanden ter observatie naar het Pieter Baan Centrum (PBC) te sturen, óf hem gedurende vier maanden in de gevangenis te laten onderzoeken door lossen gesprekken. Zijn advocaat geeft aan zijn cliënt te zullen adviseren in het PBC niet mee te werken met het onderzoek. Dat advies in combinatie met het al langer durende voorarrest, maakt dat de rechtbank tot zijn eigen spijt voor kiest de verdachte intern in de gevangenis te laten onderzoeken.

Trap tussen publieke tribune en zittingszaal

De officier had even daarvoor haar verzoek tot nader psychiatrisch onderzoek onderbouwd met de even boude als heldere stelling dat “Als je naar verdachte kijkt, dan hoop je dat sprake is van een stoornis“. Waar het feitencomplex uit bestaat dat de hoop op stoornis bij verdachte  oproept, werd tijdens de zitting nog niet duidelijk. Wel de pijn en de diepe wonden die dat heeft achtergelaten bij de aangeefsters. Om hen niet te verplichten een volgende keer nogmaals aanwezig te zijn, gaf de rechtbank de drie vrouwen wel de gelegenheid hun verklaringen voor te lezen. De wet geeft bij bepaalde misdrijven slachtoffers de gelegenheid een verklaring over de gevolgen van het misdrijf af te leggen. (art. 302 WvSV) Van twee werd de verklaring voorgelezen door de rechter. Dat ging wat rommelig, in de zin dat de betreffende advocaten van aangeefsters nog niet in de zittingszaal zelf aangekomen waren toen de voorzitter maar vast was gestart. Het was beslist zorgvuldiger geweest te wachten tot de advocaten de lange tocht van de publieke tribune naar de zittingszaal hadden gemaakt.[2] De zaak werd voortdurende geschorst voor intern overleg. Onbegrijpelijk is het dan waarom de voorzitter niet even kon wachten tot de de advocaat van een van de vrouwen de trappen van het Arnhemse Paleis van Justitie had op- en afgerend. Een van de aangeefsters las zelf haar verklaring voor in de rechtszaal. Voor haar was gelukkig wel alle tijd en begrip “ik hoop dat mijn waarheid zal worden gehoord

Read more…

Mensenhandel, dat is niet normaal

October 22nd, 2011 Comments off

 

Wie zou, zonder bovenmenschelijke macht, alle misdaden kunnen, verhinderen, die door den nachtelijken sluier aan ieder menschelijk oog worden onttrokken? Misdaden van allerlei aard. Niet alleen die welke uit onmiddellijke eigenbelang als die, welke uit botviering van nimmer te verzadigen hartstochten voortspruiten. Die geheel tegen te gaan is feitelijk onmogelijk. Men kan ze straffen (bij ontdekking, die echter niet altijd plaats heeft, daar er duizenden middelen bestaan om den wrekenden arm der gerechtigheid te ontgaan. “ [1]

Blanke Slavinnen, door P. Uitg.C.J. Koster te A’dam, ca 1920

Alleen het taalgebruik verraadt de historische afkomst van deze tekst. Wie wilde men straffen een kleine honderd jaar geleden? Waren dat de pooiers, de mensenhandelaren, de mannen die vrouwen met flinke klappen en ander geweld achter de ramen zetten en hielden. Nee, die waren niet het te bestrijden kwaad, het kwaad der zinnelijkheid. Begin vorige eeuw waren het de prostituees zelf die bestreden moesten worden.

Nu, bijna honderd jaar later, lijkt het onderwerp van de strijd nog weinig veranderd. Het debat gaat nog steeds over de prostituee en haar vak: vanavond zendt de NCRV op Nederland 2 een debat uit onder de titel Prostitutie: normaalste zaak van de wereld? Nog steeds is de vraag een morele, waar het veroordelend antwoord al in de vraag besloten ligt. Nog steeds komt men maar niet toe aan de vraag waar het om zou moeten gaan: Hoe pakken we mensenhandel werkelijk aan?

De vraag of prostitutie wel een normaal beroep is, wordt gekoppeld aan het fenomeen mensenhandel. Dit levert per definitie een onzuivere discussie op. Nog afgezien van het feit dat ‘normaal’ een subjectief begrip is, gaat mensenhandel in beginsel over iets anders dan prostitutie. Dat een bepaald percentage mensen niet vrijwillig in de prostitutie werkt en slachtoffers van mensenhandel is, zegt nog steeds niet of prostitutie wel of niet een normaal beroep is. Het antwoord op de die vraag is ook niet leidend voor de vraag of en hoe we de strijd aangaan tegen dit misdrijf. Dat veel uitbuiting in de champignonteelt voorkomt,  maakt het beroep van champignon-steker nog geen abnormaal beroep.

Het zal de bedoeling zijn van het NCRV debat aandacht aan mensenhandel te besteden, al doet de titel anders denken. Uitgenodigd zijn Anita de Wit, oprichtster van Stoploverboys.nu en moeder van een vlinder (slachtoffer) en Gonnie Lemckert, ooit zelf werkzaam in de prostitutie, en nu steun en toeverlaat van menig Gronings straatprostituee. Tot zover prima gesprekspartners als het gaat om prostitutie en de strijd tegen mensenhandel. De andere twee genodigden, kunstenares Jimini Hignett en stadsdeelvoorzitter van het wallengebeid Jeanine van Pinxteren, stemmen wat minder hoopvol. Het is onduidelijk wat hun kwalificaties zijn om met kennis van zaken te debatteren over mensenhandel.Waarom niet Ilonka Stakelborough uitgenodigd, zelf twintig jaar vrijwillig werkzaam in de seksbranche, en gedreven betrokken bij het onderwerp mensenhandel? Als je echt antwoord op de vraag wil hebben of prostitutie een normaal beroep is, dan kan zij dat bij uitstek geven. Dat kan ze overigens ook bij uitstek als het gaat om de vraag hoe mensenhandel aan te pakken. Menigeen ontgaat het onderscheid tussen beide vragen.

We zeggen mensenhandel te bestrijden en hoog op de politieke agenda te hebben. Ondertussen zijn het moreel getinte en onzuivere vraagstellingen die leidend zijn in het debat dat zou moeten gaan over de beste aanpak van uitbuiting onder dwang in de prostitutie, de mensenhandel. Dat onderwerp kreeg in deze ‘Week tegen de slavernij’ eindelijk na jaren de verdiende media-aandacht. Veel debatten gingen echter net zo min over waar het rond 1920 over ging, over de werkelijke aanpak van mensenhandel, onze moderne slavernij.

Hoe mensenhandel werkelijk aan te pakken, is geen morele maar een praktische vraag. Het antwoord op die vraag zou onderwerp moeten zijn van het debat: Mensenhandel pak je niet aan met de nieuwe prostitutiewet die het zicht krijgen op de prostitutiebranche als hoofddoel heeft en niet de bestrijding van mensenhandel. Niet met andere regelgeving die niet gehandhaafd wordt. Niet met morele oordelen over het vak of de vrouwen die het vak uitoefenen.

Mensenhandel pak je aan met meer ‘ogen en oren’; meer of in ieder geval voldoende opsporingscapaciteit bij de politie, die is er nu bij lange na niet; structurele inbedding van ketenaanpak; subsidiering van laagdrempelige inloopprojecten; regelmatige en veelvuldige informatie aan prostituees en ruim voldoende gespecialiseerde opvangplaatsen. Straf de daders met straffen die in verhouding staan tot de ernst van het delict en bij koele berekening nog afschrikwekkende werking hebben. Maak ook het onrechtmatig verkregen geld zo snel mogelijk afhandig. Besteed royaal aandacht aan bewustwordingscampagnes en maak daarin vooral duidelijk hoe erg het is. Laat door daadkracht aan de zijde van de overheid weten hoe erg we het werkelijk vinden. Wij kunnen mensenhandel, uitbuiting in de prostitutie niet tolereren. Mensenhandel, dat is niet normaal.