Archive

Posts Tagged ‘medische check’

Misbruik verblijfsregeling is vaak onbegrepen mensenhandel

January 19th, 2012 Comments off

 

Minister Leers

Wanneer niet legaal in ons land verblijvende slachtoffers van mensenhandel aangifte doen krijgen zij een tijdelijk verblijfsrecht op grond van de zogenaamde B9-regeling. Naar verluidt zou misbruik van deze regeling gemaakt worden. Zowel OM als BNRM hebben onderzoek gedaan, maar hebben dat misbruik niet kunnen kwantificeren. Misbruik kan dus niet worden aangetoond. Toch meent minister Leers van Immigratie en Asiel dat maatregelen moeten worden genomen om misbruik te voorkomen. In een brief van 11 november 2011 kondigt hij o.a. aan valse aangiftes te laten vervolgen, de procedure voor voortgezet verblijf te verkorten en het verblijfsrecht na sepot te verkorten. Verder kondigt hij aan onderzoek te verrichten naar zogenaamde ‘kansloze zaken’ en het verhogen van de drempel voor het aanbieden van de bedenktijd.

Diverse maatschappelijke organisaties hebben in een FF 180111BRIEF LEERS aan minister Leers (18 jan 2012) hun zorgen over deze maatregelen kenbaar gemaakt.

Er kunnen vele redenen zijn waarom een zaak aanvankelijk kansloos of vals lijkt. Datzelfde geldt voor de redenen waarom en zaak geseponeerd wordt voordat tot vervolging wordt overgegaan. Dat wil niet zeggen dat geen sprake is van een  slachtoffer van mensenhandel dat  reele bescherming nodig heeft. Slachtoffers van mensenhandel kunnen niet altijd direct hun verhaal vertellen. Soms is dat omdat ze de meest afgrijselijke gruwelijkheden verdrongen hebben en zich werkelijk niets meer kunnen herinneren. Een andere keer zijn ze bang om te praten, bang voor represailles, voor henzelf, hun familie, hun kinderen. Schaamte, wantrouwen tegen de politie. Soms is het hoofdletsel dat van invloed is op het vermogen om te verklaren.

Het vraagt kennis van zaken, veel geduld en inzicht in de gecompliceerde medisch psychische problematiek. Door zaken goed uit te zoeken en verhalen te bundelen, blijken veel verhalen ineens wél waar. Dat is waar we minister Leers op willen wijzen. Met de aangekondigde maatregelen zijn we bang dat nog meer slachtoffers van mensenhandel niet geloofd worden. We mogen slachtoffers van mensenhandel, niet in de kou laten staan. Dat mag niet gebeuren.

De brief ( FF 170111BRIEF LEERS) is verstuurd namens: Fier Fryslân, HumanTrafficking.Info, Defence for Children – ECPAT, Comensha, FairWork, Stop Kindermisbruik, Humanitas Rotterdam, Amsterdams Coördinatiecentrum Mensenhandel, VieJa Utrecht, MJD Groningen en het Leger des Heils

 

Kan een slachtoffer aangifte doen?

October 1st, 2009 Comments off

Nr. 1 in een serie korte artikelen als reactie op de kabinetsreactie (TK 2008-2009, 28638, nr. 41, 29 april 2009) op het advies van de ACVZ ‘De mens beschermd en de handel bestreden (pdf)‘ (feb 2009). Centraal uitgangspunt is telkens de psychische gezondheid van slachtoffers.

Mensenhandel in de seksindustrie vormt een ernstige aantasting van de geestelijke en lichamelijke integriteit van slachtoffers. Over het algemeen betekent dit ernstige en langdurige schade voor hun (psychische) gezondheid. Deze gezondheidsproblematiek kan betekenen dat slachtoffers niet in staat zijn consistente verklaringen af te leggen. In mijn artikel ‘Mensenhandel en medisch onderzoek‘ (Pdf) stel ik voor om bij het geringste vermoeden van slachtofferschap een medisch onderzoek aan te bieden. De ACVZ vraagt in zijn advies in vervolg hierop, eveneens aandacht voor de gezondheidsproblematiek en stelt voor om slachtoffers een ‘medische check‘ aan te bieden wanneer daar behoefte aan bestaat .

Medische check
De ACVZ beveelt aan om op verzoek, op vergelijkbare wijze als in de asielprocedure (is voorgesteld), een ‘medische check’ aan te bieden voor de beantwoording van de vraag of iemand überhaupt gehoord kan worden (p. 37). De vraag is waarom niet standaard een medische check aangeboden zou moeten worden. Het risico bestaat dat belangrijke signalen niet of niet tijdig worden opgepikt of opgevolgd. Wanneer er blauwe plekken, kneuzingen of andere fysieke sporen zijn, is het zaak deze zo snel mogelijk te documenteren. Dit geldt nadrukkelijk ook voor angststoornissen, post traumatische stressstoornissen, het zogenaamde Stockholm-syndroom of elke andere psychische stoornis die waarheidsvinding en daarmee adequate opsporing en vervolging in de weg kan staan.

Uit onderzoek (Stolen Smiles, Cathy Zimmerman e.a. pdf) wordt duidelijk dat deze groep bijna zonder enige uitzondering ernstig getraumatiseerd is. Gezien de belangen die op het spel staan ligt het voor de hand de psychische gezondheidstoestand van slachtoffers in een zo vroeg mogelijk stadium te betrekken bij het strafrechtelijke onderzoek. Onvoldoende is het om op ad hoc basis en niet direct bij het geringste vermoeden een deskundige in te zetten. Dat betekent een al te eenvoudige afdoening van een ernstig en veel voorkomend en voorzienbaar probleem.

Kabinetsreactie

Van de door de ACVZ voorgestelde medische check is in de kabinetsreactie niets terug te vinden. Dat is vanuit het oogpunt van adequate opsporing en vervolging evenals slachtofferbescherming bijzonder jammer. Het kabinet erkent dat er zodanige medische psychische problemen kunnen zijn dat deze in de weg staan aan het verlenen van medewerking aan opsporing en vervolging door slachtoffers. Een antwoord echter, op de vragen wie vaststelt, op welk moment, volgens welke richtlijnen en met welke gevolgen dat een slachtoffer niet in staat is een verklaring af te leggen blijft in het midden.

Neemt niet weg dat de erkenning van de medische problematiek in relatie tot waarheidsvinding (pp. 6 en 13) tot voorzichtig optimisme stemt en perspectief biedt voor toekomstig beleid.

Wanneer een slachtoffer niet in staat is een coherent verhaal te vertellen, kan dit gevolgen hebben voor de geloofwaardigheid van haar verhaal en voor de geloofwaardigheid van haarzelf. Zonder geloofwaardig verhaal zal bijvoorbeeld politie niet snel geneigd zijn om naar het verhaal te luisteren, wordt geen bedenktijd aangeboden en zal geen onderzoek gestart worden. Het komt dan niet tot vervolging, laat staan dat een verklaring of getuigenis tot de overtuiging van een rechter kan leiden en daarom tot een (onherroepelijke) veroordeling.

Doet een slachtoffer wel aangifte, dan zal dat vaak zijn omdat het de enige manier is om voor voortgezet verblijf en derhalve (tijdelijke) veiligheid in aanmerking te komen.

Wat kan ik anders, ik kan nergens heen? Ik moet wel aangifte doen (citaat uit interview 2009).

Dit is voor alle partijen uiterst onwenselijk. Politie en justitie kunnen weinig of niets met de aangifte en een aanvraag voortgezet verblijf zal hoogstwaarschijnlijk ook worden afgewezen.

Conclusie

Adequate aandacht voor medische problematiek maakt dat deze op de juiste waarde wordt ingeschat en als zodanig kan bijdragen aan het bewijs in plaats van het tegenovergestelde. Structurele inbedding in het beleid tot het verplicht aanbieden van onderzoek zorgt dat politie, justitie zich bewust worden van de medische problematiek en de invloed die daarvan uit kan gaan op waarheidsvinding. Alleen begrip voor de uiterste kwetsbaarheid van slachtoffers zonder daadwerkelijk verplichtende handvatten voor onderzoek te bieden is niet voldoende.

Wordt vervolgd (nr. 2 Ratio Bedenktijd)