Archive

Posts Tagged ‘straftoemeting mensenhandel’

Over softe rechters en de afnemende strafmaat in mensenhandelzaken

July 3rd, 2011 Comments off

 

Raad voor de rechtspraak

Sentences for convicted traffickers, however, remained consistently low.[8]

Met enige regelmatig is de rechterlijke verontwaardiging in vonnissen groot over de vergaande lichamelijke en psychische inbreuk op het leven van de slachtoffers door nietsontziende daders gepleegd voor geldelijk gewin: uitbuiting in de prostitutie onder dwang, mensenhandel, loverboys: onze moderne slavernij. Regelmatig worden in de vonnissen de psychische en langdurige gevolgen voor de slachtoffers breed uitgemeten. Soms vergezeld van afgrijselijke details over mishandelingen, de orale en anale penetraties met of zonder condoom, de zwangerschappen als gevolg daarvan, de vernederingen, de doffe ellende. Dan volgt de straf.

De straf varieert, maar is overwegend teleurstellend. Bijna veertig procent krijgt minder dan een jaar en meer dan de helft tussen maximaal een jaar tot vier jaar gevangenisstraf. De overige schamele elf procent krijgt meer dan vier jaar. Dat was bijvoorbeeld het geval bij de beruchte Saban B. die op nietsontziende leiding gaf aan een bende die tientallen vrouwen jarenlang uitbuitte in de prostitutie. Het ging hier niet om een of slechts enkele vrouwen. Het ging in dit geval om tientallen vrouwen op beestachtige wijze uitgebuit. In ijswater gedompeld om de blauwe plekken te verdoezelen, hoofden tussen deuren kapot geslagen, doorwerken direct na een abortus terwijl de curretagewond nog bloedt. De rechter rekende tien maanden per bewezen slachtoffer resulterend in gevangenisstraffen van twee tot zeven jaar. De maximum geëiste en mogelijke straf was 17 jaar.[1]

De roep om hogere straffen in Nederland is hoog. Het kabinet bezint zich op maatregelen om aan de heersende onvrede tegemoet te komen. In een artikel in het Nederlandse Juristenblad ontzenuwt Van Tulder van de Raad voor de Rechtspraak de mythe van de al maar lager straffende rechter van de afgelopen tien jaar.[2] Niets geen softe rechters, niets geen steeds lagere straffen. De Nederlandse strafrechter is de afgelopen tien jaar, gemiddeld genomen voor dezelfde soort delicten 10% zwaarder gaan straffen. Voor geweldsmisdrijven geldt een toename van 20%, voor verkrachtingen is dit zelfs 37%, bij aanrandingen 7%.[3] Van Tulder stelt dat de “discussie (over lager straffende rechters, CS.) ogenschijnlijk plaats vindt zonder kennis over de feitelijke ontwikkeling in de straftoemeting van de rechter in vergelijkbare gevallen, ….”. In het door Van Tulder gebruikte cijfermateriaal is de strafmaat voor het delict mensenhandel niet meegenomen.[4] Zou dat wel gebeurd zijn dan was het toename percentage beslist lager uitgepakt.[5] Veroordelingen voor mensenhandel nemen zowel percentueel als reëel af en vrijheidstraffen onder de één jaar nemen toe, terwijl vrijheidstraffen boven de vier jaar, zowel in eerste aanleg als in hoger beroep, afnemen. Daar waar in 2000 nog maar 15% van de vrijheidsstraffen een duur tot één jaar betrof, in 2008 was dit 42%. En vrijheidsstraffen van meer dan vier jaar zijn, relatief gezien, steeds minder vaak opgelegd (2000: 15% – 2008: 3%).[7]Het aantal vrijspraken in mensenhandelzaken is hoog, ook bijvoorbeeld in vergelijking tot het aantal verkrachtingszaken.” zo stelt de Nationaal Rapporteur Mensenhandel (BNRM)  in de eind 2010 verschenen achtste rapportage.[6]

Volgens Van Tulder past de strafrechter zich wel degelijk aan de wensen van het publiek en de politiek aan. Dat zal voor de gemeten misdrijven zo zijn, maar geldt zeker niet voor de strafmaat in mensenhandel. De opgelegde straffen staan bijna haaks tegenover de conclusies van Van Tulder. Op 1 juli 2009 werd het strafmaximum voor enkelvoudige mensenhandel verhoogd van zes naar acht jaar. Ook voor het gekwalificeerde delict werden de strafmaxima verhoogd. Een duidelijker signaal kan bijna niet gegeven worden. In de strafmaat is dit signaal, op een enkele uitzondering na, niet terug te vinden.

De nationaal Rapporteur constateert in de afgelopen tien jaar een afname van een het percentage veroordelingen voor gekwalificeerde mensenhandel (van 78% in 2000 naar 65% in 2008). Gekwalificeerde mensenhandel is mensenhandel gepleegd met meer dan een persoon, of is een persoon jonger dan zestien jaar uitgebuit. Dat zou mogelijk een gedeelte  van de lager wordende straffen kunnen verklaren. Uit een in 2007 gedaan jurisprudentieonderzoek door BNRM kwam echter naar voren dat bij 11 zaken een slachtoffer jonger dan 16 jaar betrokken was, terwijl dit niet in de tenlastelegging was opgenomen en dus niet als gekwalificeerde mensenhandel is gemeten. Verder is het de vraag of het onderscheid ongekwalificeerd, gekwalificeerde mensenhandel op zich zelf de afname in strafmaat kan rechtvaardigen. Niet voor niets stelt het Trafficking in Persons Report (TIP USA 2011) dat in Nederland ondanks een behoorlijk opsporing en vervolgingsbeleid de opgelegde straffen opmerkelijk laag zijn en blijven (voetnoot8) Read more…

Zo kan het ook: strafmaat in mensenhandel

February 24th, 2011 Comments off

In een hoger beroepszaak neemt het Gerechtshof Leeuwarden een duidelijk standpunt in ten aanzien van de strafmaat bij mensenhandel (LJN: BP5527). Het hof is van oordeel dat de in eerste aanleg opgelegde straf en de door de advocaat-generaal in hoger beroep gevorderde straf geen recht doen aan de ernst van deze feiten. De in eerste aanleg opgelegde straf bedroeg 24 maanden waarvan 6 maanden voorwaardelijk, terwijl de strafmaat voor eenmalige verkrachting al 24 maanden bedraagt. De advocaat-generaal heeft in hoger beroep 20 maanden, waarvan 10 maanden voorwaardelijk gevorderd. Het Hof vindt dit geen passende straf.

Gerechtshof Leeuwarden

Voor het misdrijf mensenhandel bestaan voor de rechtspraak geen specifieke oriëntatiepunten ten behoeve van de bepaling van de strafmaat. Nu echter sprake is geweest van veelvuldige afgedwongen seksuele handelingen die het minderjarige slachtoffer voor het financieel gewin van verdachte moest ondergaan en in aanmerking genomen dat het oriëntatiepunt voor de strafmaat voor een eenmalige verkrachting 24 maanden gevangenisstraf is, dient naar het oordeel van het hof een zwaardere gevangenisstraf opgelegd te worden dan de opgelegde gevangenisstraf voor de duur van 24 maanden waarvan 6 maanden voorwaardelijk.” Het Hof veroordeelt verdachte tot 36 maanden onvoorwaardelijk.[1] Read more…

Strafmaat in mensenhandelzaken

November 17th, 2009 Comments off

Het is al weer enige tijd geleden dat Saban B., hoofdverdachte in een grootscheepse mensenhandelzaak, de zogenaamde Sneepzaak, ontsnapte tijdens de schorsing van zijn voorlopige hechtenis. Iedereen in Nederland viel over het gerechtshof te Arnhem dat deze beslissing nam. Wat mij echter in de Sneepzaak vooral verbaasde, is de gehanteerde strafmaat in het oorspronkelijke vonnis van de rechtbank te Almelo (Rechtbank Almelo 11 juli 2008, LJN BD6957). De eis van het Openbaar Ministerie was 12 jaar. Door een strafmaat van 8 à 10 maanden per slachtoffer te hanteren kwam de rechtbank uiteindelijk op een veroordeling tot 7,5 jaar.

In de Sneepzaak zijn door een internationaal opererende bende waar Saban B. leiding aan gaf op nietsontziende wijze tientallen vrouwen maanden- tot jarenlang onder dwang, geweld en misleiding aangezet tot prostitutie, in de prostitutie gehouden en uitgebuit. Er is veelvuldig en grof geweld gebruikt. Meerdere vrouwen zijn in elkaar geslagen met metalen honkbalknuppels. Het hoofd van in ieder geval één slachtoffers is tussen een deur gehouden waarop de deur meerdere keren is dichtgeslagen waarbij haar neus is gebroken. De bende liet zijn slachtoffers tatoeëren, dwong hen tot het ondergaan van abortussen en borstvergrotingen en schuwde verkrachting evenmin. De bende dwong zo de vrouwen in de prostitutie te gaan of te blijven. Dit alles heeft Rechtbank Almelo bewezen geacht.

Kenmerkend voor de organisatie was de nietsontziende en gewelddadige wijze waarop werd gehandeld. (…) het dossier staat bol van geweld en intimidaties. Deze vijf verdachten hebben geen enkel respect voor de lichamelijke en geestelijke integriteit en het zelfbeschikkingsrecht van deze vrouwen. Door verdachte en de mededaders zijn de vrouwen gemaakt tot willoze individuen, met wie zeer veel geld kon worden verdiend.

Deze woorden uit het vonnis liegen er niet om. De rechtbank zegt bij de strafmaat gekeken te hebben naar uitspraken van andere rechterlijke colleges in soortgelijke veroordelingen. Uit de uitspraak wordt niet duidelijk welke veroordelingen dat zijn. De rechtbank zegt verkrachting, gedwongen borstvergroting of abortus als wettelijke strafverzwaringsgrond mee gewogen te hebben. Voor zijn leidinggevende rol aan een criminele organisatie krijgt Saban B. 24 maanden van de 7,5 jaar. Voor 9 van zijn 11 slachtoffers wordt het tenlastegelegde delict mensenhandel bewezen verklaard. Wanneer je de resterende 66 maanden van de 7,5 jaar verdeeld over 9 bewezen slachtoffers, betekent dat gemiddeld 7,3 maanden per slachtoffer.

Deze strafmaat roept veel vragen op. Vooral of deze rechter, ondanks de gekozen woorden in het vonnis, werkelijk doordrongen is van de ernst van het misdrijf? Is het de rechter ook maar enigszins duidelijk hoe zwaar deze vrouwen beschadigd zijn en nergens meer veilig? De slachtoffers zijn gedwongen tot het verrichten van seksuele handelingen met derden, dag in dag uit, maanden- tot enkele jarenlang.

In haar zevende rapportage pleit de Nationaal Rapporteur Mensenhandel (NRM) voor specialisatie bij rechters en dat lijkt gezien deze uitspraak (en andere) geen overbodige luxe. Het is de hoogste tijd dat iedereen, inclusief de zittende magistratuur (rechters) in Nederland, doordrongen raakt van de ernst en de vergaande gevolgen voor slachtoffers van mensenhandel. Een strafmaat van gemiddeld 7,3 maanden voor het maandenlang door middel van grof geweld seksueel uitbuiten van een vrouw is volstrekt onacceptabel.

Ter vergelijking, een voorbeeld van een veroordeling in het geval van een (eenmalige) wederrechtelijk vrijheidsberoving gecombineerd met mishandeling door twee daders gepleegd (Rechtbank Zwolle-Lelystad 15 september 2009):

De rechtbank te Lelystad heeft twee van de drie broers, die twee weken geleden terecht stonden veroordeeld. Zij zijn veroordeeld tot zes jaar gevangenisstraf vanwege wederrechtelijke vrijheidsberoving en een poging tot zware mishandeling van een jonge man in februari van dit jaar.

Daarnaast pleit de NRM voor oriëntatiepunten voor straftoemeting, zoals dat nu ook gebeurt bij onder andere verkrachting (PDF oriëntatiepunten LOVS). Voor verkrachting is dat oriëntatiepunt straftoemeting 24 maanden. Oriëntatiepunten lijken een goed uitgangspunt te kunnen zijn. Zij kunnen echter nooit in de plaats gesteld worden van gespecialiseerde kennis en inzicht.

De schorsing van de voorlopige hechtenis van Saban. B. door Grechtshof Arnhem kon op wettelijke gronden overwogen worden omdat Saban B. inmiddels meer dan de helft van zijn opgelegde straf in voorarrest had uitgezeten. Wanneer de opgelegde straf conform de eis van het Openbaar Ministerie, 12 jaar geweest was, was dat niet het geval geweest en had de beslissing tot schorsing waarschijnlijk nooit genomen kunnen worden. Deze maand (november 2009) wordt een uitspraak in hoger beroep in de Sneepzaak verwacht.